Sertlik derecesi ne ?

RAM

New member
Sertlik Derecesi Ne? Toplumsal Cinsiyet, Irk ve Sınıf Açısından Güç, Ayrıcalık ve Eşitsizlik Bazen bir insanın ne kadar güçlü olduğunu anlamak için ne kadar sert konuştuğuna, ne kadar öfkelendiğine ya da karşısındakine ne kadar baskı kurabildiğine bakıyoruz. Oysa gerçek hayatta sertlik, yalnızca kişinin karakteriyle ilgili bir özellik değildir. Kimi zaman hayatta kalmak için geliştirilen bir savunma mekanizması, kimi zaman toplumun erkeklere yüklediği bir sorumluluk, kimi zaman da güçsüz bırakılan insanların kendilerini korumak için geliştirdikleri bir davranış biçimidir. Üstelik aynı davranış, bir kişide kararlılık olarak görülürken başka bir kişide saldırganlık veya saygısızlık şeklinde yorumlanabilir. Bence tartışılması gereken asıl mesele şu: Bir insan gerçekten sert olduğu için mi güçlü kabul edilir, yoksa toplum ona belirli bir konum verdiği için mi sertliği güç olarak algılanır? Sertlik derecesi kavramını toplumsal cinsiyet, ırk, sınıf ve kültürel normlar üzerinden ele aldığımızda, kişisel gibi görünen davranışların arkasında oldukça karmaşık sosyal ilişkiler bulunduğunu fark ediyoruz. Bu yazıda sertliği yalnızca fiziksel güç veya duygusal dayanıklılık olarak değil, insanların toplum içinde kendilerini ifade etme, sınırlarını koruma ve otorite kurma biçimleri üzerinden değerlendireceğim. 1. Sertlik Derecesi Nedir? Kişisel Özellik mi, Toplumsal Bir Beklenti mi? Sertlik derecesi günlük konuşmalarda genellikle bir insanın baskıya ne kadar dayanabildiğini, ne kadar kararlı olduğunu veya gerektiğinde ne kadar keskin davranabildiğini anlatmak için kullanılır. Ancak bu kavramın herkes tarafından kabul edilmiş tek bir bilimsel tanımı yoktur. Fiziksel sertlik, psikolojik dayanıklılık, duygusal ketumluk ve kişiler arası baskınlık birbirinden farklı özelliklerdir. Bunları tek bir ölçüye indirgemek, insanların davranışlarını yanlış değerlendirmemize neden olabilir. Örneğin, zor bir olay karşısında ağlamayan bir insanı güçlü, duygularını açıkça ifade eden bir insanı ise zayıf olarak değerlendirebiliriz. Fakat duygularını bastırmak her zaman dayanıklılık anlamına gelmez. Benzer şekilde, öfkesini kontrol ederek konuşan bir kişi, bağırıp çağıran birinden daha az cesur değildir. Hatta bazı durumlarda sakin kalmak çok daha fazla öz denetim gerektirir. Psikoloji alanındaki araştırmalar da dayanıklılığın yalnızca bireysel iradeyle açıklanamayacağını gösterir. Kişinin sosyal desteği, ekonomik güvenliği, çocukluk deneyimleri ve içinde yaşadığı çevre, stresle başa çıkma kapasitesini etkileyebilir. Bu nedenle iki insanın aynı olay karşısında farklı tepkiler vermesi, birinin diğerinden daha güçlü veya daha sert olduğunu kesin olarak göstermez. Sertlik kavramını değerlendirirken şu ayrımı yapmak önemlidir: Bir insanın zor koşullara dayanabilmesi başka, başkalarına zarar vermeye hazır olması başkadır. İlki dayanıklılıkla, ikincisi ise bağlama göre saldırganlık, kontrol ihtiyacı veya öğrenilmiş davranışlarla ilişkili olabilir. 2. Toplumsal Cinsiyet: Erkeklerden Sert, Kadınlardan Uyumlu Olmaları mı Bekleniyor? Toplumsal cinsiyet normları, sertliğin nasıl algılandığını etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Birçok kültürde erkeklerin güçlü, cesur, rekabetçi ve duygularını kontrol edebilen kişiler olmaları beklenirken kadınlardan daha anlayışlı, sabırlı, nazik ve uzlaşmacı davranmaları istenir. Bu beklentiler çocukluk döneminde başlayabilir. Erkek çocuklarına ağlamamaları, korktuklarını belli etmemeleri veya sorunlarını kendi başlarına çözmeleri söylenebilir. Kız çocuklarına ise kavga etmemeleri, başkalarını üzmemeleri ve ilişkilerde fedakâr olmaları öğütlenebilir. Elbette her aile böyle davranmaz ve bu kalıplar bütün toplumlarda aynı şekilde görülmez. Ancak bu tür mesajlar tekrarlandığında, insanların kendi duygularını ve davranışlarını değerlendirme biçimlerini etkileyebilir. Sosyolog R. W. Connell'in hegemonik erkeklik yaklaşımı, toplumlarda bazı erkeklik biçimlerinin diğerlerinden daha fazla prestij ve otorite kazandığını açıklar. Bu yaklaşım, erkeklerin tamamının aynı olduğunu veya her erkeğin baskın olmak istediğini söylemez. Asıl mesele, belirli erkeklik modellerinin toplumsal açıdan ideal kabul edilmesi ve bu modele uymayan erkeklerin dışlanabilmesidir. Örneğin, iş yerinde sürekli kendinden emin konuşan ve kararlarını tartışmaya kapalı biçimde sunan bir erkek lider olarak görülebilir. Aynı ortamda benzer davranışlar sergileyen bir kadın ise sert, soğuk veya geçimsiz olmakla suçlanabilir. Elbette bu durum her kurumda ve her değerlendirmede ortaya çıkmaz. Ancak kadınların liderlik davranışlarının farklı standartlarla değerlendirilebilmesi, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin önemli örneklerinden biridir. Alice Eagly ve Steven Karau'nun 2002 yılında yayımlanan rol uyumsuzluğu kuramı üzerine çalışması, kadınlara ilişkin toplumsal beklentilerle liderlik rollerine atfedilen özellikler arasındaki çatışmayı inceler. Liderlik kararlılık ve baskınlıkla ilişkilendirildiğinde, kadınların liderlik konumlarına uygun görülmesi zorlaşabilir. Kadınlardan hem güçlü hem de sürekli nazik olmalarının beklenmesi, çifte standart yaratabilir. Burada önemli bir nokta var: Kadınların sert davranışları her zaman baskıya karşı bir tepki değildir; erkeklerin sert davranışları da her zaman toplumsal beklentilerin sonucu değildir. İnsanların kişilikleri, deneyimleri ve tercihleri farklıdır. Ancak toplumsal normlar, belirli davranışların kimler için kabul edilebilir olduğunu etkileyebilir. 3. Kadınların Deneyimleri: Güçlü Olmak ile Sürekli Güçlü Görünmek Arasındaki Fark Kadınların toplumsal yapıların etkisi altında yaşadığı deneyimleri anlamak için yalnızca açık ayrımcılığa bakmak yeterli değildir. Günlük yaşamda karşılaşılan küçük beklentiler, görünmez sorumluluklar ve sürekli kendini kanıtlama zorunluluğu da önemlidir. Bir kadın, iş yerinde fikirlerini savunurken sesini yükseltmeden konuşmaya özen gösterebilir; çünkü sert görünmekten çekiniyor olabilir. Aynı kadın, sözünün sürekli kesildiğini fark ettiğinde daha kararlı bir tavır geliştirmek zorunda kalabilir. Dışarıdan bakıldığında bu değişim kişilik özelliği gibi görünse de arkasında bulunduğu ortamın koşulları vardır. Ev içindeki sorumluluklar da benzer bir mesele yaratır. Birçok toplumda çocuk bakımı, yaşlılara destek olma, ev işlerini düzenleme ve aile üyelerinin duygusal ihtiyaçlarını takip etme gibi görevler kadınlarla daha fazla ilişkilendirilmektedir. Bu sorumlulukların dağılımı aileye, ekonomik koşullara ve kültüre göre değişir. Ancak eşitsiz dağıldığında kadınların hem iş hem de özel yaşamlarında sürekli dayanıklı olmaları beklenebilir. Buradaki çelişki dikkat çekicidir: Kadınların güçlü olması takdir edilirken bu gücü neden sürekli göstermeleri gerektiği sorgulanmayabilir. Yardım isteyen bir kadın yetersiz bulunabilir; sınırlarını koruyan bir kadın ise bencil olmakla suçlanabilir. Böylece dayanıklılık, kişinin özgürce seçtiği bir özellik olmaktan çıkıp yerine getirmesi beklenen bir göreve dönüşebilir. Bununla birlikte kadınları yalnızca baskı gören kişiler olarak tanımlamak da doğru değildir. Kadınlar toplumsal değişimin, dayanışma ağlarının, sendikaların, kadın hareketlerinin ve hak mücadelelerinin önemli aktörleridir. Farklı sınıflardan, etnik kökenlerden, yaş gruplarından ve yaşam koşullarından gelen kadınların deneyimleri de birbirinden farklıdır. Örneğin ekonomik güvencesi olan bir kadın, kendisine kötü davranan bir iş yerinden ayrılma seçeneğine daha kolay sahip olabilir. Tek gelirli bir aileyi geçindiren, bakım sorumluluğu üstlenen veya ayrımcılıkla karşılaşan başka bir kadın için aynı karar çok daha zor olabilir. Dolayısıyla sertlik, bazen bir tercih, bazen de seçeneklerin sınırlı olduğu koşullarda geliştirilen bir başa çıkma biçimidir. 4. Erkeklerin Deneyimleri: Duyguları Bastırmak Gerçekten Güç Göstergesi mi? Erkeklerin toplumsal cinsiyet normlarından nasıl etkilendiğini değerlendirirken onları yalnızca ayrıcalıklı veya baskın kişiler olarak görmek de eksik bir yaklaşım olur. Erkekler bazı alanlarda toplumsal avantajlara sahip olabilirken aynı zamanda belirli erkeklik beklentilerinin baskısını yaşayabilir. Örneğin bir erkek ekonomik sıkıntı yaşadığında bunu ailesine anlatmaktan çekinebilir. İşini kaybettiğinde kendisini değersiz hissedebilir; çünkü çevresi ona ailesinin geçimini sağlamak ve her koşulda ayakta kalmak zorunda olduğunu öğretmiş olabilir. Bir başka erkek, ruhsal açıdan zorlandığı hâlde yardım istemeyi güçsüzlük olarak değerlendirebilir. Dünya Sağlık Örgütü ve farklı ülkelerdeki ruh sağlığı araştırmaları, erkeklerin ruhsal sıkıntılarının yardım arama davranışları ve toplumsal beklentilerle ilişkili olabileceğini tartışmaktadır. Bununla birlikte erkeklerin yardım arama biçimleri ülkeye, kültüre, yaşa ve sosyal çevreye göre değişir. Bütün erkeklerin duygularını bastırdığı veya yardım istemekten kaçındığı söylenemez.