RAM
New member
Eczacılık İçin NACE Kodu Nedir? Eczane Açacaklar ve İşletme Sahipleri İçin Güncel Rehber
Eczane açma, şirket kuruluşu, vergi kaydı, oda kaydı ya da faaliyet belgesi gibi bir işlemle uğraşmaya başladığınızda karşınıza çıkan kavramlardan biri mutlaka NACE kodu oluyor. İlk bakışta birkaç rakamdan ibaret gibi görünse de bu kod; işletmenin hangi ekonomik faaliyeti yürüttüğünü tanımladığı için vergi, ticaret sicili, istatistik, SGK ve çeşitli idari işlemler açısından önem taşıyor.
Özellikle “Eczacılık için NACE kodu kaç?”, “Eczanenin NACE kodu 47.73 mü?”, “47.73.01 ile 47.73.02 arasındaki fark nedir?” gibi sorular oldukça sık karşımıza çıkıyor.
Kısa cevap şu: Türkiye'de insan sağlığına yönelik eczacılık ürünlerinin perakende ticareti için kullanılan ayrıntılı NACE kodu 47.73.01'dir. Üst sınıflandırmada ise 47.73 – Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti yer alır. İstanbul Ticaret Odası'nın güncel NACE rehberinde de 47.73.01 açıkça “Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti” olarak gösteriliyor. İTO+1
Fakat burada önemli bir ayrım var: “eczacılık mesleği” ile “eczane işletmesinin ekonomik faaliyeti” aynı şey değildir. NACE kodu esas olarak işletmenin yaptığı ekonomik faaliyeti sınıflandırır.
Eczanenin NACE Kodu 47.73.01 Ne Anlama Geliyor?
NACE, ekonomik faaliyetlerin Avrupa'da ve Türkiye'de ortak bir sistem üzerinden sınıflandırılmasını sağlayan kodlama yapısıdır. Avrupa Birliği'nin NACE Rev. 2 sınıflandırmasında 47.73, uzmanlaşmış mağazalarda eczacılık ürünlerinin dağıtımı/perakende satışı faaliyetini ifade eder. Eurostat'ın resmi sınıflandırmasında 47.73 “Dispensing chemist in specialised stores” şeklinde tanımlanmıştır. European Commission+1
Türkiye'deki daha ayrıntılı sınıflandırmada ise bu yapı iki alt faaliyete ayrılıyor:
- 47.73 – Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti
- 47.73.01 – Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti
- 47.73.02 – Veterinerlik ürünlerinin perakende ticareti
Dolayısıyla normal bir insan eczanesinden söz ediyorsak, aranan temel kod 47.73.01 oluyor. Veteriner ilaçları ve ilgili ürünlerin perakende ticareti ise 47.73.02 altında sınıflandırılıyor. Bu ayrım hem İstanbul Ticaret Odası'nın NACE listesinde hem de Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası'nın NACE portalında açık şekilde görülüyor. İTO+1
Burada bence en önemli nokta şu: İnternette yalnızca “47.73 NACE kodu” diye verilen bilgiler tamamen yanlış değil, fakat işletme kuruluşunda istenen daha ayrıntılı alt kod söz konusuysa 47.73.01 düzeyine bakmak daha doğru.
Neden Sadece “Eczacılık” Yazmak Yetmiyor?
Çünkü eczacılık sektörü tek bir ekonomik faaliyetten oluşmuyor.
Bir şirket ilaç üretebilir, ilaçların toptan ticaretini yapabilir, eczane işletebilir, tıbbi cihaz satabilir veya kozmetik ürünleri perakende olarak pazarlayabilir. Bunların hepsi sağlık sektörüyle ilişkili olsa da NACE sınıflandırmasında aynı kodu kullanmaları gerekmiyor.
Örneğin:
47.73.01: Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti.
47.74.01: Tıbbi ve ortopedik ürünlerin perakende ticareti.
46.46 gibi faaliyetler: İlaç ve benzeri ürünlerin toptan ticaretiyle ilişkili faaliyetler.
İstanbul Ticaret Odası'nın güncel “İlaç ve Tıbbi Cihaz” meslek grubu listesinde 47.73.01'in yanında 47.73.02 ve 47.74.01'in ayrı faaliyetler olarak gösterilmesi bunun güzel bir örneği. İTO
Bu nedenle “Ben sağlık sektöründeyim, o halde herhangi bir sağlık NACE kodunu seçebilirim” yaklaşımı doğru değil.
NACE kodu, işletmenin fiilen gerçekleştirdiği temel ekonomik faaliyete mümkün olduğunca uygun olmalı.
Eczane Açmak ile Eczacılık Faaliyeti Arasındaki Hukuki Bağlantı
NACE kodunun tek başına eczane açma hakkı vermediğini de özellikle vurgulamak gerekiyor.
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, eczacılığı yalnızca ticari satış faaliyeti olarak değerlendirmiyor. Kanunda eczacılık; ilaçların hazırlanması ve hastaya sunulması, ilacın güvenliliği ve etkinliğinin gözetilmesi, kalite güvenliği ve hastaların ilaç kullanımı konusunda bilgilendirilmesi gibi sağlık hizmetlerini kapsayan bir faaliyet olarak tanımlanıyor. Aynı düzenlemede eczane açmak ve işletmek için eczacı olma şartı da bulunuyor. HSGM+1
Bu durum NACE ile sağlık mevzuatının neden birbirinden ayrılması gerektiğini gösteriyor.
Bir başka ifadeyle:
NACE kodu “hangi ekonomik faaliyeti yapıyorsunuz?” sorusuna cevap verir.
Eczacılık mevzuatı ise “bu faaliyeti hangi şartlarla yapabilirsiniz?” sorusuna cevap verir.
İkisini birbirine karıştırmak özellikle yeni işletme kuran kişiler açısından gereksiz sorunlara yol açabilir.
Gerçek Hayattan Bir Örnek: Mahalle Eczanesi
Diyelim ki bir eczacı İstanbul'da yeni bir serbest eczane açıyor.
İşletmenin ana ekonomik faaliyeti reçeteli veya reçetesiz eczacılık ürünlerinin perakende sunumuysa, faaliyet sınıflandırması açısından 47.73.01 kodu mantıklı ve doğrudan karşılık gelen koddur.
Fakat aynı işletmede dermokozmetik, kişisel bakım veya bazı tıbbi ürünlerin de bulunması, otomatik olarak ana NACE kodunun değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez. Burada belirleyici olan işletmenin gerçek faaliyet yapısı ve resmi kayıt sırasında ilgili kurumun yaptığı sınıflandırmadır.
Bu ayrıntı önemli; çünkü NACE kodu “dükkânda bulunan her ürünün listesi” değildir.
TÜİK de perakende ticaret istatistiklerinde NACE Rev. 2'yi kullanıyor ve 47.73-47.75 arasındaki faaliyetleri eczacılık ürünleri, tıbbi ve ortopedik ürünler, kozmetik ve kişisel bakım malzemeleri şeklindeki sağlıkla ilişkili perakende grubunda değerlendiriyor. Veri Portalı+1
Yani bir eczanenin rafında farklı kategorilerden ürün bulunması ile işletmenin resmi ekonomik faaliyet sınıfı aynı şey değil.
Rakamlar Bize Eczacılık Sektörü Hakkında Ne Söylüyor?
NACE kodunun neden yalnızca bürokratik bir ayrıntı olmadığını anlamak için sektörün büyüklüğüne bakmak faydalı.
Örneğin İstanbul Ticaret Odası'nın güncel faaliyet listesinde 47.73.01 koduyla 392 firma, 47.73.02 koduyla 18 firma ve 47.74.01 koduyla 1.905 firma listeleniyor. Bu rakamlar Türkiye'deki tüm işletmelerin sayısı değildir; İTO'nun kendi üye kayıtları içindeki firma sayısını gösterir. Bu ayrımı özellikle yapmak gerekiyor. İTO
Başka bir dikkat çekici veri ise ilaç hacmi.
TBMM'ye sunulan resmi bilgiye göre Türkiye'de 2024 yılında piyasaya arz edilen ilaç miktarı kutu bazında 2 milyar 653 milyon kutuya ulaşmış durumda. Aynı resmi açıklamada 2024 yılında 1.451 serbest eczanenin açıldığı, 2023'te ise 1.394 eczane açıldığı belirtiliyor. TBMM CDN
Buradaki 2 milyar 653 milyon kutu rakamını “2,653 milyon” şeklinde yanlış okumamak önemli: Buradaki ifade 2 milyar 653 milyon kutu, yani 2.653.000.000 kutudur.
Eczane açma, şirket kuruluşu, vergi kaydı, oda kaydı ya da faaliyet belgesi gibi bir işlemle uğraşmaya başladığınızda karşınıza çıkan kavramlardan biri mutlaka NACE kodu oluyor. İlk bakışta birkaç rakamdan ibaret gibi görünse de bu kod; işletmenin hangi ekonomik faaliyeti yürüttüğünü tanımladığı için vergi, ticaret sicili, istatistik, SGK ve çeşitli idari işlemler açısından önem taşıyor.
Özellikle “Eczacılık için NACE kodu kaç?”, “Eczanenin NACE kodu 47.73 mü?”, “47.73.01 ile 47.73.02 arasındaki fark nedir?” gibi sorular oldukça sık karşımıza çıkıyor.
Kısa cevap şu: Türkiye'de insan sağlığına yönelik eczacılık ürünlerinin perakende ticareti için kullanılan ayrıntılı NACE kodu 47.73.01'dir. Üst sınıflandırmada ise 47.73 – Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti yer alır. İstanbul Ticaret Odası'nın güncel NACE rehberinde de 47.73.01 açıkça “Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti” olarak gösteriliyor. İTO+1
Fakat burada önemli bir ayrım var: “eczacılık mesleği” ile “eczane işletmesinin ekonomik faaliyeti” aynı şey değildir. NACE kodu esas olarak işletmenin yaptığı ekonomik faaliyeti sınıflandırır.
Eczanenin NACE Kodu 47.73.01 Ne Anlama Geliyor?
NACE, ekonomik faaliyetlerin Avrupa'da ve Türkiye'de ortak bir sistem üzerinden sınıflandırılmasını sağlayan kodlama yapısıdır. Avrupa Birliği'nin NACE Rev. 2 sınıflandırmasında 47.73, uzmanlaşmış mağazalarda eczacılık ürünlerinin dağıtımı/perakende satışı faaliyetini ifade eder. Eurostat'ın resmi sınıflandırmasında 47.73 “Dispensing chemist in specialised stores” şeklinde tanımlanmıştır. European Commission+1
Türkiye'deki daha ayrıntılı sınıflandırmada ise bu yapı iki alt faaliyete ayrılıyor:
- 47.73 – Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti
- 47.73.01 – Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti
- 47.73.02 – Veterinerlik ürünlerinin perakende ticareti
Dolayısıyla normal bir insan eczanesinden söz ediyorsak, aranan temel kod 47.73.01 oluyor. Veteriner ilaçları ve ilgili ürünlerin perakende ticareti ise 47.73.02 altında sınıflandırılıyor. Bu ayrım hem İstanbul Ticaret Odası'nın NACE listesinde hem de Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası'nın NACE portalında açık şekilde görülüyor. İTO+1
Burada bence en önemli nokta şu: İnternette yalnızca “47.73 NACE kodu” diye verilen bilgiler tamamen yanlış değil, fakat işletme kuruluşunda istenen daha ayrıntılı alt kod söz konusuysa 47.73.01 düzeyine bakmak daha doğru.
Neden Sadece “Eczacılık” Yazmak Yetmiyor?
Çünkü eczacılık sektörü tek bir ekonomik faaliyetten oluşmuyor.
Bir şirket ilaç üretebilir, ilaçların toptan ticaretini yapabilir, eczane işletebilir, tıbbi cihaz satabilir veya kozmetik ürünleri perakende olarak pazarlayabilir. Bunların hepsi sağlık sektörüyle ilişkili olsa da NACE sınıflandırmasında aynı kodu kullanmaları gerekmiyor.
Örneğin:
47.73.01: Eczacılık ürünlerinin perakende ticareti.
47.74.01: Tıbbi ve ortopedik ürünlerin perakende ticareti.
46.46 gibi faaliyetler: İlaç ve benzeri ürünlerin toptan ticaretiyle ilişkili faaliyetler.
İstanbul Ticaret Odası'nın güncel “İlaç ve Tıbbi Cihaz” meslek grubu listesinde 47.73.01'in yanında 47.73.02 ve 47.74.01'in ayrı faaliyetler olarak gösterilmesi bunun güzel bir örneği. İTO
Bu nedenle “Ben sağlık sektöründeyim, o halde herhangi bir sağlık NACE kodunu seçebilirim” yaklaşımı doğru değil.
NACE kodu, işletmenin fiilen gerçekleştirdiği temel ekonomik faaliyete mümkün olduğunca uygun olmalı.
Eczane Açmak ile Eczacılık Faaliyeti Arasındaki Hukuki Bağlantı
NACE kodunun tek başına eczane açma hakkı vermediğini de özellikle vurgulamak gerekiyor.
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, eczacılığı yalnızca ticari satış faaliyeti olarak değerlendirmiyor. Kanunda eczacılık; ilaçların hazırlanması ve hastaya sunulması, ilacın güvenliliği ve etkinliğinin gözetilmesi, kalite güvenliği ve hastaların ilaç kullanımı konusunda bilgilendirilmesi gibi sağlık hizmetlerini kapsayan bir faaliyet olarak tanımlanıyor. Aynı düzenlemede eczane açmak ve işletmek için eczacı olma şartı da bulunuyor. HSGM+1
Bu durum NACE ile sağlık mevzuatının neden birbirinden ayrılması gerektiğini gösteriyor.
Bir başka ifadeyle:
NACE kodu “hangi ekonomik faaliyeti yapıyorsunuz?” sorusuna cevap verir.
Eczacılık mevzuatı ise “bu faaliyeti hangi şartlarla yapabilirsiniz?” sorusuna cevap verir.
İkisini birbirine karıştırmak özellikle yeni işletme kuran kişiler açısından gereksiz sorunlara yol açabilir.
Gerçek Hayattan Bir Örnek: Mahalle Eczanesi
Diyelim ki bir eczacı İstanbul'da yeni bir serbest eczane açıyor.
İşletmenin ana ekonomik faaliyeti reçeteli veya reçetesiz eczacılık ürünlerinin perakende sunumuysa, faaliyet sınıflandırması açısından 47.73.01 kodu mantıklı ve doğrudan karşılık gelen koddur.
Fakat aynı işletmede dermokozmetik, kişisel bakım veya bazı tıbbi ürünlerin de bulunması, otomatik olarak ana NACE kodunun değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez. Burada belirleyici olan işletmenin gerçek faaliyet yapısı ve resmi kayıt sırasında ilgili kurumun yaptığı sınıflandırmadır.
Bu ayrıntı önemli; çünkü NACE kodu “dükkânda bulunan her ürünün listesi” değildir.
TÜİK de perakende ticaret istatistiklerinde NACE Rev. 2'yi kullanıyor ve 47.73-47.75 arasındaki faaliyetleri eczacılık ürünleri, tıbbi ve ortopedik ürünler, kozmetik ve kişisel bakım malzemeleri şeklindeki sağlıkla ilişkili perakende grubunda değerlendiriyor. Veri Portalı+1
Yani bir eczanenin rafında farklı kategorilerden ürün bulunması ile işletmenin resmi ekonomik faaliyet sınıfı aynı şey değil.
Rakamlar Bize Eczacılık Sektörü Hakkında Ne Söylüyor?
NACE kodunun neden yalnızca bürokratik bir ayrıntı olmadığını anlamak için sektörün büyüklüğüne bakmak faydalı.
Örneğin İstanbul Ticaret Odası'nın güncel faaliyet listesinde 47.73.01 koduyla 392 firma, 47.73.02 koduyla 18 firma ve 47.74.01 koduyla 1.905 firma listeleniyor. Bu rakamlar Türkiye'deki tüm işletmelerin sayısı değildir; İTO'nun kendi üye kayıtları içindeki firma sayısını gösterir. Bu ayrımı özellikle yapmak gerekiyor. İTO
Başka bir dikkat çekici veri ise ilaç hacmi.
TBMM'ye sunulan resmi bilgiye göre Türkiye'de 2024 yılında piyasaya arz edilen ilaç miktarı kutu bazında 2 milyar 653 milyon kutuya ulaşmış durumda. Aynı resmi açıklamada 2024 yılında 1.451 serbest eczanenin açıldığı, 2023'te ise 1.394 eczane açıldığı belirtiliyor. TBMM CDN
Buradaki 2 milyar 653 milyon kutu rakamını “2,653 milyon” şeklinde yanlış okumamak önemli: Buradaki ifade 2 milyar 653 milyon kutu, yani 2.653.000.000 kutudur.